De Jutse Plassen worden twintigste verjaardag
Lier, 28 juni 2026: Twintig jaar geleden werd op de grens tussen Koningshooikt en Duffel het overstromingsgebied ‘De Jutse Plassen’ aangelegd. Deze overstromings zone werd aangelegd om, na de overstromingen van september 1998, de omliggende wijken te behoeden voor wateroverlast.
Vandaag vierden heel wat geïnteresseerden de twintigste verjaardag van De Jutse Plassen, het provinciale overstromingsgebied op de grens van Putte en Koningshooikt. Wat in 2006 werd aangelegd als buffer tegen wateroverlast, groeide met de medewerking van Natuurpunt uit tot een waardevol natuurgebied waar vogels, wandelaars en natuurliefhebbers zich thuis voelen.
De Jutse Plassen beslaan 11,3 hectare. Er kan meer dan 100.000 kubieke meter water gebufferd worden. Dankzij dit gebied bleven de inwoners van Koningshooikt en Duffel de voorbije twintig jaar gespaard van een herhaling van de zware overstromingen die de streek in september 1998 troffen.
Wateroverlast september 1998
De wateroverlast in september 1998 de directe aanleiding voor de aanleg van het overstromingsgebied. De Itterbeek ontspringt op de Beerzelberg, het hoogste punt van de provincie Antwerpen. Door het hoogteverschil van maar liefst 40 meter tussen Beerzel en Koningshooikt stroomde regenwater bij hevige neerslag te snel naar beneden. En dat werd in 1998 aan den lijve ondervonden.
Fluctuat nec Mergitur’
Burgemeester van Lier, Rik Verwaest, bevestigt de grote waarde van het overstromingsgebied voor zijn stad. “De Jutse Plassen zijn onze belangrijkste Jutse beschermingsgordel tegen het water. ‘Fluctuat nec Mergitur’ (het deint over en weer over de golven zonder te zinken), het motto van Parijs geldt ook voor Koningshooikt. Maar het is ook een uniek stukje natuurlandschap geworden dat op 20 jaar haar plek heeft veroverd in vele harten.”
Jan De Haes, gedeputeerde van waterbeleid, ziet de wateroverlast van 1998 als een keerpunt: “De overstromingen maakten duidelijk dat water zich niet laat tegenhouden door gemeentegrenzen. Wat stroomopwaarts gebeurt, heeft gevolgen stroomafwaarts. Precies daar lag en ligt de meerwaarde van de provincie. Sinds begin van deze eeuw heeft de provincie resoluut de kaart van een doordacht waterlopenbeleid getrokken. Als eerste grote realisatie legden we in 2006 een overstromingsgebied van 11,3 hectare aan op de grens van Putte en Koningshooikt. Voor De Jutse Plassen werd er 80.000 m³ grond afgevoerd om meer dan 100.000 m³ water te kunnen vasthouden.”
Slimme bescherming tegen wateroverlast
Wanneer het waterpeil in de Itterbeek stijgt, wordt overtollig water gecontroleerd naar het overstromingsgebied geleid. Zo worden de stroomafwaarts gelegen woonwijken beschermd tegen wateroverlast. Wanneer het gebied volgelopen is, loopt het water via de verlaagde overloopdijk terug in de Itterbeek. De Jutse Plassen hebben de capaciteit om 100.000 kubieke meter water op te vangen, vergelijkbaar met tien voetbalvelden waarop één meter water staat. Bij zware stormen kan ook het aangrenzende bos van 2,7 hectare mee onder water lopen.
Door bijkomende investeringen in 2014 zoals een extra uitstroomconstructie en pompput kan het gebied vandaag nog sneller worden leeggemaakt wanneer een nieuwe storm nadert. Ook aan de monding van de Itterbeek heeft de provincie twee krachtige pompen geïnstalleerd die ieder 1400 liter water per seconde in de Nete kunnen overpompen.
Wandelpad rond de plassen
Het overstromingsgebied bevat onder andere twee grote plassen en verschillende amfibiepoelen. Om elk hoekje en kantje van het gebied te ontdekken, werd er een wandelpad van 1,6 km rondom de Jutse Plassen aangelegd. Al wandelend wordt snel duidelijk hoe dit overstromingsproject uitgroeide tot veel meer dan een waterbuffer. In de voorbije twintig jaar groeide het gebied uit tot een waardevol natuurgebied, geliefd bij vogels, wandelaars en natuurliefhebbers. Dankzij het jarenlang beheer van Natuurpunt bloeit de natuur er als nooit tevoren.
(MSL/foto’s prov. Antwerpen)
